GWP Uzdrowisko 


Twoja przestrzeń psychologiczna. Przyjdź, poczytaj, znajdź swoje miejsce. 
Księgarnia, czytelnia, wykłady, warsztaty, wystawy i spektakle. 




 

ZAPRASZAMY











Online i offline - dwa oblicza agresji rówieśniczej

18.04

6 kwietnia w GWP Uzdrowisko  odbył się wykład dra Jacka Pyżalskiego pt. „Offline i online. Dwa oblicza agresji elektronicznej”. Podczas wieczoru odbyła się także promocja najnowszej książki dra Pyżalskiego Agresja elektroniczna wśród dzieci i młodzieży, w której Autor w niezwykle ciekawy sposób przedstawił i nazwał pięć różnych możliwości przejawiania agresji poprzez nowe media.
Dr Pyżalski jest wykładowcą w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Łodzi, adiunktem w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi i członkiem Zespołu Krajowego Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy. Jednak najważniejszy wydaje się fakt, że od kilkunastu lat pracuje nad wieloma projektami, również zagranicznymi, w których bada wpływ rozwijających się ciągle nowych mediów na życie współczesnej młodzieży. Wraz ze swoimi współpracownikami osobiście przeprowadza wywiady z ludźmi z różnych grup społecznych, wiekowych i kulturowych, analizuje je i wyciąga niesamowite, nieraz zaskakujące wnioski.
Swój wykład dr Pyżalski rozpoczął od zwrócenia uwagi na charakterystyczne cechy czasów minionych oraz ludzi dorastających w nich, jak również na teraźniejszość i współcześnie dojrzewającą młodzież. Wyraźnie podkreślił, że pomimo licznych i wyraźnych różnic, obecna młodzież ma podobne potrzeby, pragnienia i ambicje jak ta w przeszłości, ma jednak inne możliwości i inne dostępne formy przekazu i wyrazu.
Autor dokładnie wytłumaczył specyfikę nowych mediów oraz ich wpływ na współczesne życie i rozwój młodych osób. Podkreślił również podstawowe cechy nowych mediów, całkowicie różnicujące je od tradycyjnych: cyfrowość, łatwość modyfikacji materiału oraz interaktywność. Dane są łatwo i szybko dostępne, bez trudu można je produkować, modyfikować, kopiować, przetwarzać, ale również nimi manipulować. Nie ma już bezwzględnego i stałego podziału na nadawców i odbiorców, każdy nadawca może stać się odbiorcą i odwrotnie. Obecnie mamy do czynienia ze zjawiskiem nieustannej wymiany wiadomości, ról i zadań – ciągłej interakcji na wszystkich poziomach i płaszczyznach przekazu.
Nowe media, a zwłaszcza komputer oraz komunikacja przez niego zapośredniczona, znacząco wpłynęły na życie każdego z nas. Ten wpływ można wartościować i oceniać zarówno jego wydźwięk pozytywny, jak i negatywny. Każdy z nas ma zapewne inne zdanie w tej kwestii, jednak sam wpływ jest niezaprzeczalny i bezdyskusyjny. Dr Pyżalski określa za M. Prenskym współczesną młodzież cyfrowymi tubylcami, a więc osobami, które od narodzin mają kontakt z wieloma coraz nowszymi technologiami komunikacyjnymi. Ci natomiast, którzy przeżyli większą część swojego życia przed cyfrową rewolucją, pozostają jedynie cyfrowymi imigrantami.
Każdy z nas jest oczywiście świadom, że korzystanie z internetu – przy wszystkich swoich niewątpliwych zaletach i korzyściach – niesie ze sobą również wiele znaczących i wyjątkowo niepokojących zagrożeń, zwłaszcza dla dzieci i młodzieży. Dr Pyżalski swoją pracę naukową poświęca właśnie badaniom nad agresją elektroniczną, którą definiuje jako rodzaj zbiorczego określenia dla wszystkich aktów agresji, w których narzędziem jej realizacji są nowe technologie komunikacyjne – telefony komórkowe lub internet. Przeprowadzone już do tej pory badania pozwoliły dostrzec, scharakteryzować i nazwać pięć podstawowych typów tej agresji:

• agresja elektroniczna wobec pokrzywdzonych (np. osób uzależnionych lub znajdujących się od wpływem innych środków psychoaktywnych, chorych psychicznie, osób upośledzonych);
• agresja elektroniczna wobec celebrytów (osób znanych z mediów – tych tradycyjnych i tych nowych);
• elektroniczna agresja uprzedzeniowa (agresja skierowana nie na konkretną osobę-jednostkę, lecz całe grupy ludzi o danych poglądach politycznych, określonej narodowości, orientacji seksualnej itp.);
• przypadkowa agresja elektroniczna wobec nieznajomych (typowy przykład – zachowania agresywne wobec zupełnie nieznanych osób korzystających z tego samego forum);
• mobbing elektroniczny – cyberbullying (szczególnie istotny z pedagogicznych powodów, przykład agresji rówieśniczej, przeniesienie tradycyjnej agresji, w której sprawcą i ofiarą są młodzi ludzie, na grunt i przy wykorzystaniu nowych mediów).

Dr Pyżalski najwięcej czasu poświęcił omówieniu tego ostatniego typu agresji. Mocno podkreślał, że agresja elektroniczna, zarówno offline (bullying), jak i online (cyberbullying), jest wielkim problemem i wymaga podjęcia konkretnych działań profilaktyczno-zaradczych. Trzeba jednak umieć rozpoznać jej podstawowe cechy, by umieć ją rozróżnić od sporadycznych zachowań agresywnych. Do tych charakterystycznych cech zaliczamy: intencjonalność, powtarzalność, nierównowagę sił między sprawcą a ofiarą.
Według ankiet przeprowadzonych przez naszego wykładowcę, powstało wiele danych statystycznych, które nieraz zaskakują. Na przykład to nieprawda, że każdy nastolatek uważa się za eksperta w używaniu nowych mediów. Z kolei coraz więcej nauczycieli dorównuje młodzieży pod względem obycia w sieci i doskonale sobie w niej radzi. Agresja rówieśnicza, wbrew pozorom, niewiele wzrosła w ciągu ostatnich trzydziestu lat (!), zmieniły się jedynie sposoby jej okazywania. Środowisko młodych ludzi, ich zainteresowania i spędzanie wolnego czasu również się nie zmieniło, uległy przemianie jedynie sposoby ich komunikacji.

Dr Pyżalski w bardzo ciekawy sposób przedstawił poszczególne oblicza agresji elektronicznej i problemów z nią związanych. Od samego początku przyciągnął uwagę słuchaczy, którzy przez cały wykład słuchali go z ogromnym zainteresowaniem. Chociaż przemówienie trwało ponad godzinę, po jego zakończeniu kierowano wiele pytań do dra Pyżalskiego, który chętnie na nie odpowiadał.
Podczas całego wykładu dr Pyżalski nie wartościował istnienia i coraz szybszego rozwoju sieci internetowej, opisywał i popierał przykładami z życia wziętymi różnego rodzaju fakty, dzięki którym spojrzeliśmy niekoniecznie negatywnie na nowe media. Przestrzegał jednak, że istnieje bardzo cienka granica między „zwyczajnym” użytkowaniem sieci, a działaniami krzywdzącymi innych. Podkreślił, że ważne jest, by uświadamiać nie tylko nauczycieli, rodziców i pedagogów, ale także od najmłodszych lat młodzież i dzieci, by potrafiły poradzić sobie z przejawami agresji elektronicznej i były wrażliwe na krzywdzące działania online wobec innych osób. Jednakże to właśnie do rodziców, nauczycieli, wychowawców oraz wszystkich, którym zależy na dobru dzieci i młodzieży, należy trudne zadanie czuwania, edukowania oraz nauczania, by wykształcić w młodych ludziach umiejętność świadomego czerpania z nowych mediów korzyści, skutecznie unikając przy tym wszystkich zagrożeń.

Zainteresowanych tematem gorąco zachęcamy do lektury książki dra J. Pyżalskiego Agresja elektroniczna wśród dzieci i młodzieży (GWP, 2011).